Emil Bock - De jaarfeesten als kringloop door het jaar

De christelijke feesten van Advent, Kerstmis en Driekoningen over Pasen, Hemelvaart en Pinksteren tot en met Sint-Jan en het Michaëlfeest begeleiden het ritmisch verloop van de seizoenen als gouden kralen aan een bontgekleurde ketting. Het bijzondere van de wijze waarop Emil Bock deze gouden hoogtepunten van het jaar bespreekt, ligt hierin, dat hij vaak de jaarfeesten behandelt in direct verband met de natuur, verweven met de loop van de seizoenen, maar soms ook juist in tegenstelling ermee, waardoor men vele verrassende ontdekkingen kan doen. Een boek voor mensen die een gevoel hebben of willen ontwikkelen voor een ritmisch verloop van het jaar. Dit fijnzinnige meesterwerk van Bock verbindt de cyclus van de christelijke hoogtijdagen en feesten met de seizoensgebonden gang door de natuur. Vanuit de antroposofisch georiënteerde kijk op het christelijke worden de zogenaamde etherische processen beschreven die aan het wezen en aan de verschijning van Christus ten grondslag liggen. Een essentie hiervan is dat deze etherische kwaliteiten niet alleen een rol speelden in het verleden van tweeduizend jaar geleden, maar nog steeds werkzaam zijn in het heden. Dezelfde basale krachten zijn ook werkzaam in het jaarlijkse gebeuren in de natuur. Bock laat zien hoe christendom en natuurbeleven zijn als twee parallelle stromen uit één bron. Voor wie het gezichtspunt van een etherische wereld toegankelijk is, is dit een bijzonder boek.

Driekoningen

Driekoningen, Epifanie of Openbaring van de Heer is een christelijke feestdag die elk jaar op 6 januari wordt gevierd. Op deze dag vieren de christenen het bezoek van drie wijzen aan het kind Jezus in Bethlehem. Een wonderlijke ster heeft hen tot hem geleid. De oosters-orthodoxe christenen vieren op deze dag de doop van Jezus in de Jordaan. Toen maakte een stem vanuit de hemel openbaar, dat Jezus de Heer, de Messias is. Toen begon Jezus zijn openbare optreden. De katholieke christenen vieren de doop van Jezus een week later. Het derde 'moment' waarop openbaar wordt dat Jezus de Heer is, is de bruiloft in Kana: hier geschiedt dit echter niet door de Vader middels een ster of een stem, maar door Jezus zelf middels het wijnwonder. Driekoningen is een typische benaming van het volk. Het wijkt af van hetgeen er in het Evangelie volgens Matheus staat: hierin is geen sprake van koningen maar van wijzen, en bovendien wordt er geen aantal genoemd. In de negende eeuw kregen de drie 'koningen' ook een naam: Gaspar, Melchior en Balthazar. Zij werden als vertegenwoordigers van de drie mensenrassen en van de drie toen bekende werelddelen aangezien. Dit is in overeenstemming met het evangelie, immers niet alleen het oude Godsvolk, de joden, maar alle volken, dus ook de heidenvolken, zijn geroepen tot de heerlijkheid van het beloofde Godsrijk. Rond het feest van Driekoningen bestaan er van oudsher vele volkse gebruiken. Een aardig gebruik is dat de kinderen op of rond Driekoningen, verkleed als Gaspar, Melchior en Balthazar, van huis tot huis driekoningenliederen gaan zingen en hiervoor van de toehoorders wat zakgeld of snoep krijgen. Een gebruik in nog veel gezinnen is, dat men een boon stopt in het deeg van koek of oliebollen: wie de boon vindt in zijn koek of oliebol mag die dag koning zijn en het menu samenstellen. Een ander gebruik is het houden van volkse spelen en optochten. In sommige streken in Vlaanderen is het Driekoningenfeest uitgegroeid tot een carnavalesk, uitbundig volksfeest. Met dit feest wordt ook de kersttijd besloten. In Duitsland heet dit feest 'Erscheiningsfest' en is het in sommige deelstaten een officiële feestdag.

Culinaire Nieuwjaarstradities

Tijdens oud en nieuw steken we vuurwerk af en zijn de oliebollen niet aan te slepen. Ook de appelflap doet het goed. Om middernacht toasten we met een glas champagne en wensen elkaar het allerbeste. Daarnaast serveren we het liefst hartige hapjes.

Vroeger hadden we nog de "kniepertjes" en andere nieuwjaarswafeltjes.

Maar wat zijn de culinaire oud en nieuw tradities in andere landen eigenlijk?

• Spanje – De eerste wijndruiven worden rond middernacht gegeten. De laatste 12 seconden voor middernacht eet men een druif, en dit 12 keer. Dan slaat de klok 00.00uur. Als het gelukt is om een druif per seconde te eten, mag men een wens doen. Italië – Vaak wordt er vis of zeevruchten gegeten. In sommige delen van het land worden twee speciale worsten geserveerd, een varkensworstje en een gevulde varkenspoot. Daarnaast eten de Italianen een linzenstoofpot, linzen zouden geluk brengen. 
• Polen – Op kerstavond wordt karper gegeten. Sommige Polen bewaren de schubben van deze vis in hun portemonnee omdat dit zou zorgen voor een goed financieel jaar. Half december begint men met het bakken van Nieuwjaarskoek met noten. Deze bestaat uit suiker, kruidnagelpoeder, kaneelpoeder, rozijnen en amandelsnippers. 
• Engeland – Chips met azijnsmaak en een varken aan het spit. Dat is wat de Engelsen eten tijdens oud en nieuw. Op oudejaarsavond gaat er nog een taart gevuld met vlees de oven in. 
• Denemarken – Gestoomde kabeljauw, zeekreeft, aardappelen, bieten en gehakt. Dat zijn traditionele gerechten die Denen op tafel zetten tijdens oud en nieuw. Het liefst nuttigen ze dit met vrienden, familie en de buren.
• Frankrijk – Specialiteiten die met de jaarwisseling op tafel worden gezet zijn oesters en fruits de mer. Ook is het gebruikelijk om een tafel te reserveren in een restaurant waar je kunt genieten van een tiengangendiner. Tussen de gangen door wordt er gedanst tot in de kleine uurtjes. 
• Hongarije – In plaats van champagne drinken de Hongaren een traditioneel oudejaarsdrankje. Deze drank bestaat uit gedroogd fruit zoals pruimen en abrikozen. Daarbij komen dadels, walnoten, suiker, rum, witte wijn, thee en sinaasappelsap. Dit geheel wordt volgens een traditioneel recept omgetoverd tot een kruidige drank.

December

December – donkerste maand, lichtste maand. Voor de één een feestmaand voor de ander een rampmaand – is de maand van de lange, gure avonden. Van de gordijnen dicht, en een boek op schoot. En dan het liefst een boek waarin het sneeuwt, en meisjes met zwavelstokjes voor de ramen staan. Een jongen van achttien zet nog steeds zijn schoen,met een wortel erin en een bakje water ernaast. Een echtpaar weet niet van elkaar dat ze twee daklozen in hun huis-in-aanbouw van een slaapplaats en proviand voorzien. Omdat het bijna Kerstmis is, durven ze de arme zielen niet weg te sturen. In alle verhalen hebben de personages van Vonne van der Meer de moed omin hun dromen te geloven en daarnaar te handelen.

Kerstballen breien

Traditie viert hoogtij! We gaan kerstballen breien met twee, uit Noorwegen afkomstige, modeontwerpers. Arne Carlos tonen in deze stijlvolle uitgave een keur van kerstballen, gemaakt volgens de Noorse breitraditie. Het boek gaat uit van een basismodel voor meer dan vijftig verschillende kerstballen! Het is niet alleen geschikt voor de geoefende brei(st)ers die behoefte hebben aan nieuwe ideeen, maar ook voor beginners. Daarnaast zal het ook velen aanspreken, die net als Arne Carlos inspiratie willen opdoen en dat willen opnemen in hun creatieve repertoire.

Decembermaamd... PAKJESMAAND..!

                        

Eggnog Of Eierpunch – Een Winters Feestdrankje

Eggnog (een letterlijke vertaling bestaat er niet, in het Nederlands spreekt men van eierpunch) is een winter- en een feestdrankje dat voornamelijk in de periode rond kerstmis wordt gedronken. Ook andere feestdagen komen in aanmerking voor dit overheerlijk drankje, zoals Pasen. Of heeft men iets te vieren tijdens één van de koude winterse dagen, dan is dit het drankje dat men kan nuttigen. Traditioneel is Eggnog samengesteld uit melk, room, eieren, suiker, nootmuskaat (is de favoriete specerij voor de Amerikanen, Europeanen hebben liever kaneel, maar beslis zelf!) en alcohol, maar men kan het ook drinken zonder toevoeging van alcohol, het blijft lekker.

Ingrediënten

• 6 verse eieren 
• 125 gr bloem- of griessuiker 
• 5 dl melk 
• 4 dl room 
• 1,5 dl whisky (zie bereidingstip 1 – 2) 
• 0,5 dl rum 
• vers geraspte nootmuskaat of kaneel 
• 1 el vanille-extract (optioneel) 

Bereidingswijze

• Splits de eieren in eigeel en eiwit. 
• Doe het eigeel en de suiker in een grote mengkom en klop deze met een garde tot een ruban (zie bereidingstip 3). 
• Voeg melk, de helft van de room, whisky, rum en eventueel vanille-extract toe en meng door elkaar. 
• Klop de eiwitten en resterende room in aparte mengkommen stijf en schep deze één voor één met een spatel voorzichtig onder het mengsel. 
• Giet alles over in een punch bowl en zet vervolgens de kom afgedekt met plasticfolie minimaal 3 uur, liefst 24 uur in de koelkast. 

Serveertips
Eggnog zachtjes oproeren met een lepel, in punchglazen scheppen en bestrooien met een beetje kaneel of nootmuskaat: proost!

Bereidingstips
Men kan de whisky weglaten (neem dan 2 dl rum) of vervangen door advocaat, cognac of amaretto.
Wilt men helemaal geen alcohol, laat deze dan gewoon weg.
Ruban wil zeggen het mengsel van ei en suiker opkloppen tot een gladde lichtgele/witte schuimige massa, die als een lint van de garde loopt.